Ανάλυση στην εισαγωγή του βιβλίου του Δρ. Δημητρίου Π. Καμσαρή «Επικοινωνία και Επιχειρήσεις».

Επικοινωνία γενικά

Πάντα επικοινωνούμε. Αυτό είναι δεδομένο και πάντα πρέπει να το έχουμε κατά νου. Ότι και να κάνουμε, επικοινωνούμε. Αυτό συμβαίνει διότι στον όρο επικοινωνία δεν έχει αντίθετο. Δεν υπάρχει έννοια αντίθετη στην έννοια της  επικοινωνίας. Είτε με τη γλώσσα του σώματος, με τις κινήσεις του κεφαλιού, τους μορφασμούς του προσώπου, τις χειρονομίες, τη σιωπή, με τον τόνο της φωνής, πάντα,  επικοινωνούμε. Ας δούμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, που θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε αυτό το δεδομένο:

Παράδειγμα: «Είναι πρωί. Μόλις ετοιμαστήκαμε για να πάμε στην εργασία μας. Κλείνουμε την πόρτα του διαμερίσματος μας και αναχωρούμε. Στο ισόγειο συναντάμε τον γείτονα που μένει στο διπλανό διαμέρισμα. Του λέμε καλημέρα. Εκείνος, δεν μας λέει τίποτα.»

Από το παράδειγμα προκύπτουν μια σειρά από ερωτήματα όπως παραδείγματος χάρη:

Επικοινωνήσαμε με τον γείτονα;

Επικοινώνησε ο γείτονας μαζί μας;

Μήπως, απλά, προσπαθήσαμε να επικοινωνήσουμε;

Αν, όντος, επικοινωνήσαμε με τον γείτονα, τι του είπαμε;

Ποιο τρόπο επιλέξαμε να του το πούμε;

Γιατί του το είπαμε;

Αν, ο γείτονας επικοινώνησε με εμάς, τι μας είπε;

Ποιο τρόπο επέλεξε να μας το πει;

Γιατί μας το είπε;

Σκεφτείτε το και να είστε σίγουρος ότι θα συμπεράνετε ότι ο γείτονας σας είπε πολλά περισσότερα από ότι νομίζετε.

Πολλές φορές, υπάρχουν περιπτώσεις, να οδηγηθούμε σε περίεργα μονοπάτια στις σχέσεις μας, γιατί επικοινωνούμε πολλά περισσότερα από όσα είχαμε την πρόθεση να επικοινωνήσουμε. Αν λάβουμε υπόψη μας τα παρακάτω χαρακτηριστικά θα πάρουμε μια μικρή γεύση για τις διαστάσεις που η επικοινωνία μπορεί να λάβει:

Αυτό που λέμε με τη χρήση λέξεων (στην περίπτωση που κάτι λέμε με ηχητικά λεκτικά σήματα),

Αυτό που «λέμε» με τη γλώσσα του σώματος,

Αυτό που «λέμε» με τον τόνο της φωνής μας,

Αυτό που «λέμε» με τις παύσεις στο λόγο μας, κλπ

Αν μπορέσουμε να συνειδητοποιήσουμε αυτές τις διαστάσεις, αλλά, και άλλες πολλές που μπορούμε να σκεφτούμε, και προσεκτικά τις παρατηρούμε, πολύ πιθανό να μπορέσουμε να κατανοήσουμε αυτά που οι άλλοι «μας λένε», που «θα ήθελαν να μας πούνε», ή και αυτά που «θέλουν να μας κρύψουν».    

Σε αυτό το σημείο θα ήταν χρήσιμο να πούμε ότι, όπως υπάρχει διαφοροποίηση μεταξύ αυτών που οι άλλοι «λένε» ή «θα ήθελαν να πούνε» ή «θα ήθελαν να κρύψουν» οι άλλοι, έτσι και εμείς, πολλές φορές δεν αντιλαμβανόμαστε πάντα την έκταση αυτών που μεταβιβάζουμε και πάντα υπάρχει η πιθανότητα να μην καταφέρουμε να γίνουμε αντιληπτοί (Meyers & Meyers, 1982).

Θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι η επικοινωνία είναι μια σύνθετη, συνεχής διαδικασία που περιλαμβάνει πολλά α. λεκτικά στοιχεία όπως οι λέξεις, οι εκφράσεις και γραμματική, αλλά και β.  μη-λεκτικά στοιχεία, όπως είναι η γλώσσα του σώματος, η σιωπή, ο τόνος της φωνής και οι παύσεις στο λόγο, κλπ.  Όσον αφορά τα μη-λεκτικά στοιχεία, μπορούμε να δούμε πως οι συνήθεις και αποδεκτές συμπεριφορές, που έχουν σχέση με διάφορες κουλτούρες, παρέχουν ένα υπόβαθρο ικανό για την ανάπτυξη επικοινωνίας. Αυτό το γεγονός μπορούμε να το προσέξουμε κάθε φορά που ερχόμαστε σε επαφή άτομα που ανήκουν σε διαφορετικές κουλτούρες, όταν ξαφνικά αντιλαμβανόμαστε ότι έως ότου αποκτήσουμε κατανόηση των μη-λεκτικών στοιχείων, αδυνατούμε να κατανοήσουμε την έκταση των γεγονότων που εξελίσσονται. Για να επιτευχθεί ικανοποιητικός βαθμός κατανόησης προαπαιτείτε η αποκρυπτογράφηση των κανονιστικών συμπεριφορών που έχουν οι άλλοι στην κουλτούρα βάση από την οποία προέρχονται.

Συντάκτης: Δρ Δημήτρης Καμσαρής

Επικοινωνία με συντάκτη dr.kamsaris@counsellor.com